Het platform voor samenwerking, kennisdeling en innovatiein de Brabantse agrofood

Meelwormen in plaats van kalkoen

24-08-2019 0 reacties

Een insectenburger van meelwormen met een fijne smaak en een malse bite. Het is een innovatie die is te danken aan Theo en Jolanda Derix uit Asten, een herstartend boerenstel dat met hun meelwormen niet in dezelfde valkuil wil trappen als toen ze nog kalkoenhouder waren.

Theo en Jolanda Derix moesten een paar jaar geleden noodgedwongen stoppen met hun kalkoenenbedrijf. Toch voelden ze nog steeds het boerenbloed stromen. Dierhouderij is hun passie en de stallen stonden leeg. Maar wat voor nieuwe bestemming konden ze eraan geven?

 

Ondersteuning

Via de subsidieregeling VAB-impuls en de Landbouw Innovatie Campus van FoodUp! Brabant kregen ze ondersteuning bij dit proces. Zo kwamen ze uit op een meelwormenhouderij. ‘Vanuit de LIC fungeer ik vooral als haarlemmerolie’, vertelt Wim Coenraadts. ‘Ik draag ideeën aan en leg het contact met gemeente, provincie en andere professionals die je nodig hebt bij bedrijfs- en productontwikkeling. Het is belangrijk om contact te krijgen met mensen die je als boer nodig hebt om uiteindelijk de consument te kunnen bereiken.’

Dat kan de plaatselijke slager zijn, die het vanuit zijn passie leuk vindt om te experimenteren met een nieuwe ‘grondstof’. Maar ook food-designers die nog verder out-of-the box denken of ook experts die alles weten van insectenkweek. Mark van de Ven uit Deurne is er zo een. Hij begeleidt Theo en Jolanda in het optimaliseren van de insectenkweek .

 

Eiwittransitie

Voor de LIC en de gemeente Asten zijn de voormalige kalkoenenhouders interessant, omdat hun omschakeling aansluit bij de eiwittransitie: minder vlees van dieren uit de intensieve veehouderij, meer vervangende eiwitten – zoals uit insecten – uit bedrijven die een kleinere milieu- en omgevingsimpact hebben. Om die reden denkt de gemeente Asten positief mee om vergunningsruimte te creëren voor veranderingen als deze.

 

Zelf regie

Theo en Jolanda Derix willen met hun meelwormen ook voorkomen dat ze weer in de situatie belanden zoals toen ze kalkoenen hielden. Daarbij werd je in feite bedankt voor de moeite zodra de kalkoen het erf af was. Ging er iets mis in de keten (zoals vogelpest), dan draaide je er vooral als boer voor op. Het was een situatie waarin iedereen in de keten aan je product verdient behalve jijzelf, zoals ze wrang constateerden. Voortaan willen ze Derix daarom zelf regie hebben en houden.

 

Afzet als uitgangspunt

Wil je die regie hebben, dan zul je als boer anders tegen je bedrijfsvoering aan moeten kijken. Het paar realiseerde zich toen hoe belangrijk het is om afzet als uitgangspunt te nemen: wie zijn de mensen aan wie je je product kwijt kunt? ‘Bij een nieuw basismateriaal als meelwormen, waar consumenten voor een belangrijk deel nog gereserveerd op reageren, is dan ook goed als je als boer smakelijke consumentenproducten kunt laten zien’, zegt Coenraadts. ‘Of het nu een eiwitshake is, een eiwitreep of een insectenburger. Je laat daarmee professionals als koks en retailers zien wat er met meelwormen mogelijk is. Dat verlaagt voor hen de drempel om er iets mee te willen.’

 

De meelwormenburger is hierin het eerste product. Dat hij zo mals blijft, komt door het gebruik van een nieuw procedé: pasteurisatie. Dat doet nog niemand. De achtergrond van Theo in de foodprocessing blijkt een belangrijke aanjager van innovatie, door zijn kennis, ervaring en experimenteerzin. Dat de meelwormen niet worden gedroogd voor verwerking, zoals normaal, maar worden gepasteuriseerd, zorgt dat de burger meer smaak en bite heeft.

 

Levenscyclus meeltor

Op het voormalige kalkoenbedrijf houden ze nu meeltorren (een zwart kevertje) en produceren ze hun eigen meelwormen. De meeltorren leggen eitjes waaruit na een week 2 millimeter lange larfjes kruipen – de jonge meelwormen. Die krijgen dan nog een week of tien om door te groeien. Langer betekent dat ze zich gaan verpoppen en een meeltor worden.

 

Voorbereiden op opschaling

Als de vraag groeit, zal ook de kwekerij moeten groeien. Coenraadts: ‘We zijn in feite al bezig omstandigheden te creëren waardoor opschalen bereikbaarder wordt. Daarbij gaat het ook om financiering. Banken maken steeds scherpere risicoanalyses. Als je dus geld wilt, dan doe je er goed aan de geldverstrekker een zo’n breed en overtuigend mogelijk verhaal te presenteren. Ook zo’n bank moet een drempel over.’

Theo en Jolanda Derix zijn nu een klein jaar bezig. Inmiddels hebben ze twee cellen met meelwormen in een van hun oude stallen, pasteurisatie als innovatie en een insectenburger als eerste conceptproduct. De bedoeling is dat er meer producten volgen en een kleine portfolio wordt opgebouwd dat hen helpt een solide afzet te ontwikkelen.

 

Kenniscentrum insectenhouderij

De samenwerkende partijen hebben ook de ambitie om te komen tot een laagdrempelig en breed toegankelijk kenniscentrum voor de insectenhouderij. ‘Want het is belangrijk dat veel meer boeren profijt gaan hebben van de beschikbare kennis’, besluit Coenraadts.

 

Foto: Meelwormen (foto: Jaap Stronks, CC BY-SA 2.0)

0  reacties